Sinemanın Asıl Gişe Canavarı

Film izlerken patlamış mısır yemek o kadar normal ki, sanki Lumière Kardeşler kamerayı icat ederken yanına bir de büyük boy mısır menüsü koymuş gibi. Oysa sinema ile patlamış mısırın aslında doğal bir ilişkisi yoktu…
Patlamış mısır sinemadan çok önce vardı. 19. yüzyılda panayırlarda, sirklerde ve sokaklarda satılıyordu. İnsanlar mısır patlatıyor, satıcılar makinelerini sokaklara çıkarıyor, ortalık tereyağı kokuyordu. Yani mısır eğlenceyi zaten seviyordu. Sadece henüz bilet almamıştı.

İlk sinema salonları ise genel kanının aksine patlamış mısırdan pek hoşlanmıyordu. 1910’lar ve 1920’lerde sinemaya gitmek biraz daha “olay”dı. Gösterişli salonlar, halılar, süslü duvarlar… Patlamış mısırın yere dökülmesi, poşet hışırtısı ve salonu dolduran kokusu bu havaya pek uymuyordu. Kısacası mısır fazla halktı.
Sonra 1930’lar geldi ve Büyük Buhran sinema salonlarının da kapısını çaldı. İnsanların parası azaldı ama sinemaya gitmek hâlâ ucuz bir kaçıştı. Salon sahiplerinin ise daha fazla para kazanmaya ihtiyacı vardı. Cevap, aslında kapının hemen dışındaydı: Patlamış mısır satan seyyar satıcılar.
Önce bu satıcıların salonun önünde satış yapmasına izin verdiler. Sonra onlardan kira aldılar. Sonra biraz daha düşündüler. “Biz bunu kendimiz satsak?” Ve sinema salonlarının içinde mısır makineleri belirmeye başladı.

Çünkü patlamış mısır ucuzdu, kolay hazırlanıyordu ve ciddi kâr bırakıyordu. Üstelik kokusu bedava reklam gibiydi. Salonun önünden geçen biri mısırı görmese bile kokusunu alıyordu. Sinema bileti seni salona sokuyordu. Mısır ise içeride parayı bırakmanı sağlıyordu.
II. Dünya Savaşı sırasında şeker ve çikolata gibi ürünler karneye bağlanınca patlamış mısırın yıldızı daha da parladı. 1945’e gelindiğinde Amerika’da tüketilen patlamış mısırın yarısından fazlası sinemalarda yeniyordu. Bugün hâlâ film başlamadan önce “Mısır alalım mı?” diye soruyoruz.
Aslında soru şu:
“Sinemanın ekonomik krizden çıkmasına yardım eden o mısırı yine mi alıyoruz?”
Muhtemelen evet. Hem de büyük boy.






